Πόσο πιστή θα είναι η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν στο έργο του Ομήρου;

Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν "Οδύσσεια" συζητιέται έντονα μετά το νέο trailer και τη σπάνια συνέντευξη του σκηνοθέτη

Ο Κρίστοφερ Νόλαν ετοιμάζεται να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας: την Οδύσσεια του Ομήρου. Η προσμονή για τη νέα του ταινία κορυφώθηκε με την κυκλοφορία του δεύτερου τρέιλερ και τη σπάνια τηλεοπτική του συνέντευξη στον Στίβεν Κόλμπερτ,όπου αποκάλυψε ότι θέλει να αποδώσει δικαιοσύνη στην «πρωτότυπη μη γραμμική αφήγηση» του έπους.

Η ταινία,προγραμματισμένη να κυκλοφορήσει στις 17 Ιουλίου,σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ο Νόλαν προσεγγίζει άμεσα την ελληνική μυθολογία. Ο Ματ Ντέιμον υποδύεται τον Οδυσσέα,ενώ στους βασικούς ρόλους συμμετέχουν η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη,ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος και ο Ρόμπερτ Πάτινσον στον ρόλο του Αντίνοου.

Οι πρώτες εικόνες και οι αναφορές στο έπος

Από το πρώτο teaser που προβλήθηκε πέρυσι το καλοκαίρι μέχρι το νέο τρέιλερ αυτής της εβδομάδας,ο Νόλαν αποκαλύπτει σταδιακά στοιχεία της κινηματογραφικής του προσέγγισης. Στα πλάνα διακρίνονται ο Κύκλωπας,η Χάρυβδη και η σκηνή όπου ο Οδυσσέας επικαλείται τις ψυχές των νεκρών. Παράλληλα,παρουσιάζεται η κρίση στην Ιθάκη,με τους μνηστήρες να καταδιώκουν την Πηνελόπη και τον γιο της.

Ιδιαίτερη θέση φαίνεται να έχει το περίφημο ξύλινο άλογο,το τέχνασμα που επέτρεψε στους Έλληνες να κατακτήσουν την Τροία. Αν και ο Όμηρος δεν αφηγείται το γεγονός στην Οδύσσεια,ο Νόλαν το ενσωματώνει ως οπτικό και αφηγηματικό σημείο αναφοράς,όπως φαίνεται και στο εξάλεπτο προοίμιο που προβλήθηκε στους κινηματογράφους τον Δεκέμβριο.

Πίστη στο πνεύμα του Ομήρου

Η Οδύσσεια δεν είναι απλώς μια ιστορία περιπέτειας,αλλά ένα έργο με πολυεπίπεδη δομή και έντονη συναισθηματική δύναμη. Ο Νόλαν,γνωστός για τις πολύπλοκες αφηγήσεις του σε ταινίες όπως το Inception και το Tenet,βρίσκει στο έπος του Ομήρου ένα φυσικό πεδίο δημιουργικής συνέχειας. Όπως σημείωσε ο ίδιος,«είναι η αρχική μη γραμμική αφήγηση».

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά,η δράση θα ξεκινά στην Ιθάκη,χωρίς την παρουσία του Οδυσσέα – πιστή αναφορά στην αρχική δομή του ποιήματος. Ενδείξεις δείχνουν επίσης ότι ο Νόλαν διατηρεί τον θεϊκό παράγοντα,με τη Ζεντάγια να υποδύεται την Αθηνά,θεά-προστάτιδα του ήρωα και του γιου του.

Η πρόκληση της θεϊκής διάστασης

Σε αντίθεση με προηγούμενες κινηματογραφικές προσαρμογές,όπως ο Τροία του Βόλφγκανγκ Πίτερσεν,που απέκλεισαν τους θεούς,ο Νόλαν φαίνεται αποφασισμένος να ενσωματώσει το στοιχείο του θείου. Όπως είπε στον Κόλμπερτ,«είναι ένας κόσμος όπου οι άνθρωποι έβλεπαν τους θεούς παντού – στη βροντή,στα κύματα,στον άνεμο».

Αυτό το οπτικό και φιλοσοφικό υπόβαθρο προμηνύει μια ταινία που θα επιχειρήσει να μεταφέρει το κοινό στο μυθολογικό σύμπαν του Ομήρου,συνδυάζοντας ρεαλισμό και μεταφυσική εμπειρία.

Σκοτεινά θέματα και κινηματογραφική τόλμη

Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν ο Νόλαν θα αγγίξει τις πιο δύσκολες πτυχές του έπους: τις σχέσεις του Οδυσσέα με την Κίρκη και την Καλυψώ,την ύπαρξη της δουλείας,αλλά και τη βίαιη τιμωρία των μνηστήρων και των δώδεκα δούλων γυναικών. Η παρουσία της Μία Γκοθ στον ρόλο της Μελανθώς αφήνει περιθώριο για μια πιο τολμηρή προσέγγιση.

Η απεικόνιση σκηνών όπως η επίθεση της Σκύλλας ή η αναγνώριση του Οδυσσέα από τον σκύλο του,Άργο,δείχνει πώς το έργο του Ομήρου μπορεί να μετατραπεί σε κινηματογραφικό θέαμα υψηλής αισθητικής και συναισθηματικής έντασης.

Με την Οδύσσεια,ο Κρίστοφερ Νόλαν επιχειρεί όχι μόνο να αποδώσει φόρο τιμής σε ένα από τα θεμέλια της δυτικής αφήγησης,αλλά και να επαναπροσδιορίσει το πώς μπορεί να αφηγηθεί κανείς έναν μύθο 3.000 ετών με τα μέσα του σύγχρονου σινεμά.

Πηγή: Guardian